تبلیغات
سیاست نامه - دولت چیست؟
 
درباره وبلاگ


((شرم بـر مــن اگـــر حــریـــم تـــو پـیــــش
چــشــمان مـــن شـکـســتــه شـــــــود))
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

این وبلاگ به تحلیل نظریه ها و تئوری های
سیــاسـی بــه صــورت علــمــی میـپـردازد
و بـه هـیچ گـروه و حـزبی وابسـتگی نـدارد
و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران میباشد
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1) مطالب و مکاتب منتشر شده در وبلاگ
به هیچ عنوان به معنای وابستگی و اعتقاد
صاحب وبلاگ به آن مطالب و مکاتب نمیباشد
و صرفا جنبه ی آموزشی و آکادمیک برای
دانش پژوهان علم سیاست دارد

2) لطقا انتقادات و کاستی هارادر بخش
نظرات انتقال دهید تا از این مهم بهره ی
کامل را ببریم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


استفاده از مطالب با ذکر منبع نشانه ی
اخلاق مداریست

با نظرات و انتقادات خود مارا یاری کنید

مدیر وبلاگ : سیاست نامه
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
سیاست نامه
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
چهارشنبه 27 دی 1391 :: نویسنده : سیاست نامه
دولت چیست؟



پاسخ سؤال «دولت چیست؟» به این مسأله باز می­گردد که اساساً ربط مفهومی دولت با دیگر مفاهیم سیاسی، مثل حاکمیت[1]، حکومت[2]، جامعه[3]، اجتماع[4] و عامه مردم[5] چگونه است. بر اساس نوع روابطی که میان این مفاهیم فرض می­شود، تعاریف و دیدگاه­های مختلفی راجع به دولت شکل گرفته است.[6]

در گفت­وگوهای عمومی، مفهوم دولت را در معناهای گوناگون به کار می­برند. بسیاری از نویسندگان، مفاهیم «دولت» و «حکومت» را به یک معنا استعمال می­کنند.[7] به­عبارت دیگر، در پاره­ای از تعاریف، دولت مترادف با حکومت و در برخی تعاریف، صفت مشخص­کننده و یکی از عناصر آن بیان شده است.[8] از مجموع تعاریفی که درباره­ی دولت ارائه شده، می­توان به­طور خلاصه به تعریف‌های زیر اشاره کرد:



برای مشاهده ی کامل روی ادامه مطلب کلیک کنید

1- تعریف حقوقی: دولت واحدی است که ویژگی­های جمعیت، حکومت، سرزمین و حاکمیت را داشته باشد.

2- تعریف فلسفی: دولت دارای یک هدف اصلی است. در این تعریف، با مفاهیمی چون ویژگی­های ضروری و بسنده دولت، کمال مطلوب، دولت خوب یا دولت کامل روبه رو هستیم. از لحاظ فلسفی، سه مکتب فکری وجود دارد:

الف) دولت برای ایجاد هماهنگی میان اجزای گوناگون و ضروری جامعه به وجود آمده است.
ب) دولت در نتیجه قراردادی اجتماعی[9] به وجود آمده است.
ج) دولت در نتیجه مبارزه میان نیروهای متضاد اجتماعی پدیدار شده است.

3- تعریف سیاسی: دولت بر پایه­ی کمال مطلوب فیلسوفان قرار ندارد؛ بلکه بر واقعیت­هایی استوار است که در گذشته، اکنون و آینده وجود دارند. در این تعریف، گفته می­شود که جامعه، از صورت­بندی­های بسیار ساده آن تا گونه­های بسیار پیچیده­اش، بر پایه تغییرات نظام تولید رشد یافته است.[10]

اما به­گونه­ای دیگر می­توان دو گونه تعریف از دولت ارائه داد؛ دولت خاص و دولت عام. دولت در زبان عامه­ی مردم به معنای «هیات دولت»، «کابینه» یا «تشکیلات و اداره­های دولتی» می­باشد. اما مفهوم دولت در علم سیاست و روابط بین­الملل، دارای معنایی فراتر از آن­چه گذشت می­باشد. دولت، بزرگ­ترین سازمان­بندی گروه انسانی است؛ قدرت سیاسی در آن به جریان می­افتد و عالی­ترین تجلی قدرت نیز نام گرفته است. این اصطلاح در نزد علمای علم سیاست این­گونه تعریف شده است: «دولت عبارت است از عده­ای از مردم که در سرزمین مشخص به­طور دائم اسکان دارند و دارای حکومتی هستند که به وضع و اجرای قانون اقدام می­کنند و از حاکمیتی برخوردارند که به صورت روح حاکم و قدرت عالی آنها را از تعرضات داخلی و خارجی مصون می­دارد.[11]

 
پیدایش دولت
تعیین زمان پیدایش دولت در تاریخ بشر دشوار است و نمی­توان تاریخ معینی برای آن ذکر کرد.[12] امّا روشن است که روند یک نواخت تکاملی است که در آن عوامل زیادی ایفای نقش کرده­اند. به ­نظر یکی از اندیشمندان، دولت، مانند دیگر نهادهای اجتماعی، به­طور نامحسوس، از مبادی بسیار و شرایط گوناگونی پدیدار شده است که هیچ تقسیم­بندی قطعی­ای نمی­توان میان شکل­های اولیه سازمان­های اجتماعی که دولت نیستند و شکل­های بعدی که دولت­اند، به­عمل آورد.[13]
برخی دولت- شهر یونانی را نخستین شکل دولت[14] در اروپا دانسته­اند که می­توان خصوصیات مشترکی میان آن و دولت مدرن یافت. برخی نیز گفته­اند که تاریخ پیدایش دولت – شهر به حدود 800 تا 500 قبل از میلاد باز می­گردد. دولت- شهرها در نتیجه­ی اتحاد و گردهم­هایی خانواده­ها و قبایل در درون دژها پدید آمدند.[15] مفهوم دولت تا سده شانزدهم رواج سیاسی نیافته بود. نخستین کاربرد آن در مباحث علمی، به ماکیاولی (1527 ـ 1469م) نسبت داده می­شود. برای یونانی­ها این مفهوم شناخته شده نبود. آنها به­جای آن، واژه­ی «پولیس» را به کار می­بردند که می­توان آن­را «شهر ـ دولت» نامید. پیدایش دولت ـ شهر به حدود 500 تا 800 سال قبل از میلاد باز می­گردد. مفهوم دولت در بخش عمده­ی اروپای سده­های میانی نیز وجود نداشت. طی این دوره، موضوع تفکر سیاسی امپراتور و حکومت شاهزادگان بود. در پایان سده­های میانه، به تدریج مفهومی از دولت پدیدار شد که گذشته از اصول، مفهوم طبیعی اقتدار ناب و ساده را پیدا کرد.[16]
 
عناصر تشکیل­ دهنده­ ی دولت
دولت به­عنوان مهم­ترین بازیگر سیاسی در صحنه­ی سیاست بین­الملل از چهار عنصر تشکیل شده است: مردم، سرزمین، حکومت، و حاکمیت. در زیر به تجزیه و تحلیل هر یک از این عناصر از لحاظ اهمیت و نقش آنها در سیاست بین­الملل می­پردازیم.

1-      مردم: کم و کیف جمعیت از لحاظ حقوقی تاثیر چندانی در ایجاد دولت ندارد. امروزه دولت­های کوچکی مانند برونئی بالغ بر 218000 نفر و دولت بزرگی مانند چین، بالغ بر یک میلیارد و دویست میلیون نفر جمعیت دارند. البته به­ محض این­که عنصر قدرت را وارد حوزه­ی مطالعه­ی دولت و سیاست بین­الملل کنیم، کم و کیف جمعیت نقش بسیار مهمی در رسیدن به اهداف و تعیین عرصه­ی منافع ملی بازی می­کند. هر قدر ترکیب جمعیت در یک کشور یک دست­تر و همگون­تر باشد، دولت از قدرت مانور بیشتری در عرصه­ی سیاست بین­الملل برخوردار خواهد بود. در برخی از موارد تاکید بر جنبه­ها و خصوصیاتی از جمعیت می­تواند ساختار نظام سیاسی را دستخوش دگرگونی کند و به تبع آن جهت­گیری­های خاصی را در سیاست خارجی و تبیین منافع ملی سبب گردد. برای نمونه می‌توان به آلمان نازی که اساس حکومت خود را علایق نژادی اعلام نمود اشاره نمود.

2-      سرزمین: از لحاظ حقوقی وسعت سرزمین، شرط تشکیل دولت به حساب نمی­آید. به نحوی که امروزه سرزمینی مانند موریس که مساحت آن 2045 کیلومتر مربع است با کشور ایالات متحده امریکا با وسعت بیش از 9 میلیون کیلومتر مربع، تفاوتی از لحاظ اطلاق نام دولت ندارد. اما در صحنه سیاست و روابط بین­الملل و همچنین در حوزه­ی مطالعه­ی قدرت دولت­ها، کم و کیف عامل سرزمین نیز مانند عامل جمعیت حائز اهمیت است. در چهارچوب نقش دولت به عنوان بازیگر عمده­ی سیاسی در عرصه­ی سیاست بین­الملل، عنصر سرزمین[17] باید از لحاظ موقعیت ژئوپولیتیک، وسعت، شکل هندسی، امکانات اقتصادی، وضع طبیعی، اوضاع اقلیمی، مرزبندی­ها و نظایر آنها مورد توجه قرار گیرد. به­ عنوان مثال؛ وجود مرزهای آبی برای دولت بریتانیا این موقعیت مناسب را فراهم ساخت تا در طول 900 سال هیچ دولتی نتواند به یک تهاجم موثر علیه این کشور دست بزند.

3-      حکومت: گرچه شکل حکومت و کارکرد آن تاثیری در ماهیت حقوقی تاسیس یک دولت ندارد، هنگامی که سخن از قدرت دولت، تنظیم و اجرای سیاست خارجی و رفتار یک دولت در صحنه­ی سیاست بین­الملل به میان می‌آوریم مسلما شکل حکومت در تامین خواسته­ها و منافع و نیز تاثیرگذاری بر سیاست بین­الملل نقش به سزایی را ایفا می­کند. حکومت­ها را بر حسب کارکرد، ایدئولوژی و ساختار به اشکال گوناگونی تقسیم می­کنند.

4-      حاکمیت: این عنصر دولت را اغلب به­معنای قدرت مافوق یا قدرت عالی به­ کار برده­اند و گاه آن­را با قدرت حکومت در آمیخته، به­صورت قدرتی مطلق و غیر مشروط تعبیر کرده­اند. از همین دیدگاه، در چهارچوب نظام بین­المللی آن­را به مفهوم «استقلال»، و در نظام داخلی به معنای «آزادی» تعبیر کرده­اند. رفته رفته با گسترش حقوق بین­الملل و قبول همبستگی میان واحدهای سیاسی و همکاری میان آنها، حاکمیت مفهوم مطلق کلاسیک خود را از دست داد و علمای سیاست تعابیر گوناگونی از آن به دست داده­اند.
در مجموع، عناصر تشکیل­دهنده­ی دولت، یک کل تجزیه­ناپذیر است و فقدان یا کاستی در هر یک از عناصر مزبور، موقعیت یک دولت را به­عنوان یک واحد سیاسی، خدشه­دار می­کند.[18]
 

نظریه­های دولت
در زیر به مهم­ترین نظریات موجود در مورد دولت می­پردازیم. هر یک از این نظریه­ها تعبیری ماهوی از دولت به­عنوان مظهر قدرت عمومی به دست می­دهد.

1-      نظریه­ ی دولت مطلقه: نظریه­ی دولت مطلقه اصطلاحات مورد نیاز خود را از تئوری حاکمیت و به ­ویژه از بحث ژان بدن درباره­ی قدرت مطلقه[19] گرفت. دولت مطلقه بنابر آن­چه گفته شده است صرفا حکومت بی­قید و بند و جبارانه و یا ضرورتا سرکوب­گر و ناقض اصول و حقوقی که مبنای اقتدار آن به­ شمار می­رفت نبود. هواداران دولت مطلقه استدلال می­کردند که نه پارلمان و نه هیچ مرجع دیگری حق تصویب قانون یا نظارت بر پادشاهان را ندارد. به­طور خلاصه، حاکمیت محور اصلی نظریه­ی دولت مطلقه بوده است. این دولت در قرن شانزدهم رواج داشت.

2-      نظریه­ ی دولت مشروطه: نظریه­ی مشروطیت[20] دولت، محصول قرن هجدم است، هر چند سابقه­ی بسیاری از اجزا و استدلالات عمده­ی آن به قرون وسطی باز می­گردد. ویژگی اصلی نظریه­ی دولت مشروطه، این است که این نظریه در درجه­ی اول نظریه­ای در باب محدودیت قدرت است. آن­چه مطلوب و مورد نظر تئوری دولت مشروطه است، متنوع ساختن و در نتیجه محدود کردن قدرت و اقتدار است. تاکید نظریه­ی دولت مشروطه نه بر دولت بلکه بر اهمیت قواعدی است که بر فعالیت قانون­گذاری روزمره­ی حکام دولت مشروطه ناظر هستند. ریشه­های نظریه­ی دولت مشروطه را می­توان به­طور تقریبی در اندیشه­های مربوط به شش دوره­ی تاریخی جستجو کرد: یکی: اندیشه­های یونانی و رومی و به­ویژه اندیشه­های حقوق رومی. دوم: اندیشه­های دوران فئودالیسم. سوم: جنبش شورایی قرن پانزدهم در کلیسای کاتولیک. چهارم: نظریه­ی دولت مشروطه­ی نویسندگان فرانسوی مانند سیسل. پنجم: مناقشات مذهبی و سیاسی دوران جنبش اصلاح دین. و بالاخره ششم: مناقشات پیچیده‌ی دوران جنگ داخلی انگلستان درباره­ی سلطنت محدود و مرکب.

3-      نظریه­ ی اخلاقی دولت: از نظر تاریخی این دیدگاه در متن فلسفه­ی ایده‌آلیستی آلمان درست پس از دوران انقلاب فرانسه پدیدار شد و پس از آن نیز تاثیر عمده­ای بر کل سنت فکری اروپا باقی گذاشت. مهم­ترین نماینده­ی این دیدگاه هگل (1831- 1770) بود. هگل بر آن بود که آینده­ی قابل پیش­بینی، زیستن و رشد در درون دولت­هاست. دولت در اندیشه­ی هگل جزیی از پویش تکاملی روح است و بدین­سان معنا و اهمیتی سخت ارزش­گذارانه[21] و نیز تاریخی دارد.

4-      نظریه­ ی طبقاتی دولت: این نظریه متداول­ترین تفسیر مدرن درباره­ی دولت است که در نوشته­های علوم اجتماعی معاصر نفوذ گسترده یافته است. این نظریه، نظریه­ی مارکس و انگلس و سنت فکری برخاسته از آثار ایشان است. مفهوم اساسی طبقه، مبنای اصلی تعابیر مختلف مارکسیستی درباره­ی دولت[22] است. دولت به­عنوان مظهر یا تراکم روابط طبقاتی تلقی می­شود. از دیدگاه مارکسیستی یک طبقه­ی خاص کل دستگاه دولت را به نفع علائق و منافع خود اداره می­کند. البته باید اشاره کرد که مفهوم طبقه حتی در آثار مارکس و انگلس تا اندازه­ای مبهم است.
 
5-      نظریه­ ی کثرت­گرایان درباره­ ی دولت: کثرت­گرایی دارای معانی مختلفی از جمله فلسفی، سیاسی، اخلاقی و فرهنگی است که در این­جا منظور ما کثرت‌گرایی سیاسی است. کثرت­گرایی سیاسی نظریه­ای است که زندگی اجتماعی را بر حسب گروه­ها مطالعه می­کند. از این دیدگاه، گروه­های اجتماعی (مانند اتحادیه­ها، گروه­های مذهبی، انجمن­ها و غیره) مقوله­ی اولیه­اند و بنابراین مخلوق اقتدار مرکزی و یا حتی وابسته بدان نیز تلقی نمی­شوند. کثرت­گرایان منکر ضرورت مطلق وجود نظام حقوقی یا سیاسی یکدست و کاملا همبسته­ای هستند. جامعه­ی کثرت­گرا مدعی ایجاد سازش میان علائق گوناگون افراد بدون مخدوش کردن آنهاست. در این جامعه، حکومت مرکزی قدرت حاکمه­ی مسلط و یا قدرتی برتر در بین قدرت­های موجود محسوب نمی­شود بلکه وظیفه­ی اساسی­اش گفتگو با گروه­های گوناگون است.[23]

 
دولت و جهانی­ شدن

نظریه­پردازان روابط بین­الملل معتقدند که با افزایش و رشد جهانی­شدن، نقش، کنترل و میزان تاثیر دولت­ها و اقتصادهای ملی در عرصه بین­المللی همچنان ادامه دارد. به­عنوان مثال گیلپین معتقد است هنوز نیز دولت­ها و نیازهای سیاسی و اقتصادی موجود در عرصه­ی ملی نقش اصلی را در شکل دادن در روندهای بین­المللی دارند. تلاش بسیاری از کشورها برای رسیدن به توسعه و افزایش قدرت اقتصادی خود در پذیرش و گسترش مبادلات اقتصادی جهانی بسیار مهم است.[24]
 از دیدگاه کرزنر، حتی در جهان به­­هم پیوسته دو دهه­ی پایانی قرن بیستم، آن­چه تعیین­کننده است دولت­ها، منافع آنها، قدرت­شان و ترجیحات آنهاست. هر آنچه باعث به هم پیوستگی در عرصه­ی جهانی حتی در عرصه­ی تجارت جهانی شده است نیز محصول خواست و منافع دولت­هاست.[25]
هرست و تامپسون معتقدند که دولت - ملت­ها و حکومت­های آنها همچنان مهم­ترین بازیگران عرصه­ی سیاست و اقتصاد بین­الملل خواهند بود. آنان نظر خود را در مورد نقش دولت چنین خلاصه می­کنند:

1-      اقتصاد بین ­المللی گویای یک نظام اقتصادی­شده­ی جهانی­شده نیست و در نتیجه، دولت - ملت­ها نقشی بسیار مهم در کنترل و هدایت اقتصادی ایفا می­کنند، هم در عرصه­ی داخلی و هم در عرصه­ی جهانی.

2-      صورت­های جدید پدید آمده برای اداره­ی بازارهای بین­المللی و سایر روندهای اقتصادی، نقش جدیدی برای حکومت­ها پدید می­آورد. آنها کمتر به­ عنوان «حاکم» بلکه بیشتر به­مثابه­ی شکل­دهنده به یک «سیاست» یا «جامعه‌ی سیاسی» بین­المللی ایفای نقش می­کنند. نقش محوری دولت – ملت این خواهد بود که مشروعیت لازم را برای ساز و کارهای اداره فراملی و زیرملی فراهم کرده و آنها را اعمال­پذیر کند.

3-      هر چند کنترل انحصاری دولت­ها بر سرزمین به‌وسیله­ی بازارهای بین‌المللی و رسانه­های ارتباطی جدید کاهش یافته است، اما آنها هنوز نقش اصلی و محوری را در کنترل سرزمین و مردمان ساکن در آن دارند. مردمان کمتر از پول، اندیشه و محصولات جابه­جا می­شوند و آنها همچنان در چارچوب ملیت باقی مانده­اند و برای تحرک خود نیازمند پاسپورت، ویزا، ارزیابی کاری و غیره هستند و این حتی در کشورهای دموکراتیک نیز وجود دارد.

بنابراین دولت­ها تغییر نقش داده­اند، اما همچنان اصلی­ترین عامل تاثیرگذارند. ایجاد قوانین و اجرای آنها هنوز در صلاحیت انحصاری دولت­هاست. البته این به­ معنای اختیارات مطلق دولت­ها در همه­ی زمینه­ها نیست، اما آنها همچنان اصلی­ترین و قدرت­مندترین بازیگر هم در عرصه­های داخلی و هم در عرصه­های بین­المللی هستند.[26]
 
 
 
 
منابع:


[1] . Sovereignty
[2] . Government
[3] . Society
[4] . Community
[5] . Public
[6]. شجاعی زند، علی­رضا؛ مشروعیت دینی و اقتدار سیاسی دین؛ تهران، تبیان، چاپ اول، 1376، ص 43.
[7]. وینسنت، اندرو؛ نظریه­های دولت؛ ترجمه­ی حسین بشریه، تهران، نشر نی، چاپ اول، 1376، ص 57.
[8]. عالم، عبدالرحمان؛ بنیادهای علم سیاست، تهران، نشر نی، چاپ سیزدهم، 1384، ص 136.
 
[9] . Social Contract
[10]. همان، ص 138.
[11]. جمالی، حسین؛ تاریخ و اصول روابط بین­الملل، تهران، نشر نمایندگی ولی فقیه در سپاه، چاپ اول، 1380، ص236
[12]. عالم، عبدالرحمان؛ پیشین، ص 163.
[13]. همان؛ ص 209.
[14]. همچنین؛ جهت مطالعه­ی بیشتر، ر.ک: ابریشمی، عبدالله؛ مبانی فرهنگی دولت، تهران، مولف، چاپ اول، 1370، صص 43- 33
[15]. اندرو، وینسنت؛ پیشین، ص 29
[16]. همان؛ ص 133. و همچنین جهت مطالعه­ی بیشتر در مورد دولت در قرن نوزدهم؛ ر.ک: پوجی، جانفرانکو؛ تکوین دولت مدرن درآمدی جامعه­شناختی، ترجمه­ی بهزاد باشی، تهران، نشر آگه، چاپ اول، 1377، صص 183- 141. و همچنین؛ ر.ک: اسکینر، کوئنتین؛ و دیگران، فلسفه­ی سیاسی معاصر (دولت و جامعه)، ترجمه­ی موسی اکرمی، تهران، وزارت امورخارجه، تهران، چاپ اول، 1381، صص 81- 1
[17]. جهت مطالعه­ی بیشتر؛ ر.ک: حیدری­فر، محمدرئوف؛ نقش و جایگاه سرزمین در عرصه­ی روابط بین­الملل، فصلنامه­ی سیاست خارجی، وزارت امورخارجه، سال 24، 1389، ص 817
[18]. قوام، عبدالعلی؛ اصول سیاست خارجی و سیاست بین­الملل، تهران، سمت، چاپ دوم، 1372،  صص 24-20. و همچنین؛ ر.ک: باربر، جیمز؛ و اسمیت، مایکل؛ ماهیت سیاست­گذاری خارجی در دنیای وابستگی متقابل کشورها، ترجمه­ی حسین سیف­زاده، تهران، نشر قومس، چاپ دوم، 1374، صص 101- 98. همچنین؛ ر.ک: ونت، الکساندر؛ نظریه­ی اجتماعی سیاست بین­الملل، ترجمه­ی حمیرا مشیرزاده، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی، چاپ اول، 1384، صص 317- 297
[19] . absolutism
[20] . constitutionalism
[21] . normative
[22]. جهت مطالعه­ی بیشتر، ر.ک: بدیع، برتران؛ و بیرن بوم، پی یر؛ جامعه­شناسی دولت، ترجمه­ی احمد نقیب­زاده، تهران، قومس، چاپ اول، 1387، صص 28- 17
[23]. اندرو، وینسنت؛ نظریه­های دولت، ترجمه­ی حسین بشیریه، تهران، نشر نی، چاپ اول، 1371، صص 312- 77. جهت مطالعه­ی بیشتر در مورد دیگر نظریه­های دولت؛ ر.ک: شوالیه، ژاک؛ دولت قانونمند، ترجمه­ی حمیدرضا ملک­محمدی، تهران، نشر دادگستر، چاپ اول، 1378، صص 63- 19
[24]. سلیمی، حسین؛ نظریه­های گوناگون درباره­ی جهانی­شدن، تهران، سمت، چاپ اول، 1384، ص 150
[25]. همان ص 157. همچنین جهت مطالعه­ی بیشتر؛ ر.ک: سجادپور، محمدکاظم؛ جهانی­شدن: برداشت­ها و پیامدها، تهران، وزارت امورخارجه، چاپ دوم، 1382، صص 109- 75
[26]. همان ص 178- 177. و همچنین؛ جهت مطالعه­ی بیشتر؛ ر.ک: کلارک، یان؛ جهانی­شدن و نظریه­ی روابط بین‌الملل، ترجمه­ی فرامرز تقی­لو، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی، چاپ اول، 1382، صص 31و 119.

pajoohe.com





نوع مطلب : مفاهیم، 
برچسب ها : دولت چیست، دولت مطلقه، جهانی شدن، دولت مشروطه، دولت اخلاقی، دولت طبقاتی، عناصر تشکیل،
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب